woensdag 31 maart 2010

3de Koerdistan VII

Laatste dag in Koerdistan, laatste reis van Suleymania naar Erbil en dan naar vliegveld en weg en het einde.



Volgende foto’s hebben geen commentaar nodig. Bekijk ze door mijn ogen, voel ze, beleef ze.







































3de Koerdistan VI


Mijn training ‘TV directing’ bij Televisie station Kurdsat zit erop. Ik ben tevreden, mijn cursisten zijn een stuk verder geholpen in hun carrière, dus tevreden en de bazen van zowel Kurdsat als IMCK hebben te kennen gegeven dat ze ook content zijn met het resultaat. Het moet natuurlijk nog blijken hoe de deelnemers van deze training de gewonnen informatie en kennis gaan gebruiken in hun volgende projecten, maar tijdens de evaluatiegesprek op de laatste dag hebben ze één voor één belangrijke punten genoemd die ze hadden geleerd en zeker zouden gaan gebruiken.

Ik houd altijd een evaluatiegesprek aan het eind van een training /cursus. Het maakt niet uit of het een filmcursus, journalistieke cursus of een poëziecursus is, een evaluatiegesprek zorgt voor meer vertrouwen en openheid tussen mij en de cursisten, bovendien krijgen we allemaal feedback voor de latere stappen, ik voor mijn volgende trainingen en de deelnemers voor hun volgende werkzaamheden.




De ceremoniële certificatenuitreiking, een oude traditie afkomstig van stichting Press Now, is een onontkoombaar deel van de IMCKtrainngen en een heugelijk moment voor zowel de trainer als de trainees. Dit is mijn vierde uitreiking in Kurdistan, derde bij Kurdsat, maar nog steeds spannend en genoeglijk.





Het mooiste onderdeel van zo’n ceremonie vind ik het moment waarop ik de deelnemers één voor één naar voren roep en vertel vervolgens iets persoonlijks, en meestal met een humoristische ondertoon, over hun individuele ontwikkeling. Deze prachtige manier om afscheid van je cursisten te nemen heb ik van Judit Neurink , liefelijke vriendin en tevens Directeur van IMCK, geleerd en overgenomen. Het creëert een enorme verbondenheid tussen de trainer en de trainees en benadrukt en onderstreept tegelijkertijd de vooral positieve eigenschappen van de deelnemers waardoor ze gemotiveerder hun werk gaan voortzetten.



De laatste foto’s, laatste dankwoorden, laatste thee en koffie en graag zie ik deze bijzondere deelnemers snel terug. Niet zo zeer als cursisten, maar hopelijk als professionele collega’s. ik heb best veel verwachtingen van hen.

De televisie station Kurdsat, zowel de leidinggevenden als de rest van de werknemers, heeft een plekje in mijn hart verovert. Ik ben ze dankbaar voor hun buitengewone gastvrijheid en professionaliteit in het organiseren van deze trainingen en eerlijk is eerlijk; ik wil graag terugkomen voor meer…


maandag 29 maart 2010

3de Koerdistan V



Suleymania is volop in bloei. Misschien komt het woord ‘groei’ beter van pas want de afgebroken wegen, half klare gebouwen, een hoop stof die de plaats van de lucht overneemt en zo hoog stijgt dat je zelfs die voor wolken ziet, kan minder voor het woord ‘bloei’ staan.







Maar de lente is er wel, vooral buiten de stad, en dat kan je zien in wereldwijde groene velden, in de schittering van de zonnige momenten en van de regen. De regen komt soms met bakken uit de hemel. Mensen kijken me vreemd aan als ik snel een afdakje zoek of naar een paraplu grijp. De jongeren gaan graag onder regen wandelen. Regen staat voor romantiek, voor melancholie, voor poëzie, maar als je in een land woont waar elf maanden per jaar regent, krijgt regen een heel andere betekenis voor je.




In tegenstelling tot de prachtige natuur buiten de stad, ziet er Suleymania deze keer behoorlijk saai en stoffig uit. Alsof de lente er zijn entree nog niet durven te maken. Het beeld dat me van het stadsgezicht voor het nieuw jaar (Norouz) in Iran is bij gebleven verschilt nogal van wat ik in Suleymania zie. In Iran zie je op de dagen voor de jaarwisseling op iedere hoek de kleurrijke hyacinten, violieren of andere bloemen te koop naast de grote en kleine kommen met goudvissen erin, en andere benodigdheden voor het Nieuwjaar. Mensen zien er, ondanks veel beperkingen en ellendes, erg vrolijk en opgewekt uit en alles ruikt naar de lente, maar In Suleymania kijkt iedereen somber en als de vrolijke kleurrijke Koerdische jurken er niet waren, zou je zelfs kunnen denken dat de stad in rouw is.




Bovendien is de sfeer minder verwelkomend. De straten, gebouwen en wegen zijn zich zodanig aan het uitdijen dat het lijkt of de stad zijn eenheid en authenticiteit vroeg of laat in het geheel verliest.





Mijn dagen in Suleymania zijn vooral besteed aan werken en werken, dus ik heb weinig tijd gehad om zoals vorige keren goed te kunnen genieten van wandelingen in bazaar of andere plekken in Suleymania, maar eerlijk gezegd was de sfeer ook niet echt uitnodigend.

zaterdag 27 maart 2010

3de Koerdistan IV


Ik denk dat ik in mijn vorige leven een hert ben geweest of in iedere geval een wilde bergdier of een bergplant opgegroeid tussen de rotsen van een berg. Ik voel een diepe verbondenheid met de natuur en de bewoners van Koerdistan en elke keer als ik hier kom wil ik langer blijven.

Nogmaals net als ieder ander land in het Midden-Oosten liggen leuke ideeën voor film, reportage, artikel, verhaal en …. In ieder hoek van Koerdistan. Je hoeft alleen maar te bukken om ze te kunnen oprapen. Als ik hier ben, stijgt mijn passie voor film maken des te meer op. Zo veel moois, zo veel ontroerends, zo veel vreugde en verdriet en daarom zo veel verhalen.

Nu al zes dagen in Suleymania en vandaag was de vierde dag van mijn training ‘TV Directing’ bij het televisie station Kurdsat en de dagen lijken heel snel voorbij te gaan. Ik ben dol op mijn deelnemers, al had ik graag ook een paar meisjes erbij gehad, maar Koerdistan moet nog ruimte maken voor de vrouwelijke Film & TV makers. Als ik vraag waar de meisjes zijn, kijken de mannen me aan alsof ik gek ben. Er lopen genoeg vrouwen rond bij Kurdsat maar de meeste moeten mooi blijven en hooguit presenteren. Er zit nog geen één meisje bij dat regie, camera of edit doet, dus hoog tijd voor verandering. Meisjes! Opschieten maar!



Gisteren op advies van mijn lieve vriendin Judit, en tevens de director van IMCK, door wie mijn trainingen in Koerdistan zijn georganiseerd, mijn cursisten een halve dag vrij gegeven. Per slot van rekening was het vrijdag en hun enige vrije dag en bovenal de picknickdag. Op donderdag had ik hun vrije middag aangekondigd en uit hun blije gezichten kon ik zien dat het een goede beslissing was. Ik had wel daarbij gezegd dat ik na de lunch kan blijven en tijd maken voor degenen die me hun films of reportages willen laten zien.

Maar gisteren na de lunch ging niemand weg. Pas om twee uur stond er één met tegenzin op, omdat zijn familie op hem wachtte, en me op het hart gedrukt geen extra nieuwe leuke dingen gaan vertellen in zijn afwezigheid. En de rest bleef gewoon zitten, niet tot drie uur, de gewone slottijd, maar zelfs tot vier uur. We hebben samen drie films gezien en besproken. In hun commentaren naar de collega’s hebben ze keurig al hun geleerde informaties gebruikt. Ik was moe maar apetrots. Ik dacht: die zijn mijn mensen! Leuke pientere creatieve makers die voor veel veranderingen in dit land gaan zorgen. De vreugde was onmeetbaar.



Koerdistan houdt mijn hart en ziel bezig. Mijn geest is hier helder en tegelijk ben ik high. Geen paniek! ik heb niets genomen en heb ook hier geen geliefde of zo. Het ligt waarschijnlijk aan de zout hier. Want volgens een oud gezegde als je hier iets eet, waar zeker zout in zit, blijf je steeds terug komen. Koerdische zout houdt je hart vast en laat je nooit los. Of zijn het weer de onweerstaanbare bergen die me vastketenen en niet los laten? Ik denk echt dat ik in mijn vorige leven een rots ben geweest, een hert of misschien een klaproos. Ja een klaproos want normaal houd ik ook niet van stadsbloemen, dus volgende keer als je langs komt neem wat wilde bloemen mee.



zaterdag 20 maart 2010

3de Koerdistan III


Ik had het liefst langer in Erbil willen blijven want ik heb het gevoel dat ik deze stad niet de aandacht geef die hij verdient. Graag had ik uren lang door zijn straten, stegen en bazaar gewandeld, met mensen gepraat en veel meer van zijn geurige kleurige stof gesnoven, al is dat gesnoven natuurlijk niet echt in mijn voordeel. Sinds ik hier ben, speelt mijn allergie op. Ik hoest en nies constant, heb last van hoofdpijn, misselijkheid en dichte neus en keel. Je zou kunnen zeggen dat ik gewoon verkouden ben, maar ik ken mezelf gelukkig beter en herken de allergie aanvallen. Daarnaast speelt ook de vermoeidheid een grote rol. Ik heb al heel lang geen goede nachtrust gehad. Wanneer ik overdag tekort aan tijd heb, snoep ik gewoon van mijn rusttijd.





Net als ieder ander gebied in het Midden Oosten, beleeft Koerdistan ook zijn mooiste tijd in de lente. De groene velden zijn versierd met de klaprozen, narcissen en veel wilde bloemen. Je kijkt om je heen en je ziet het groen dat tot oneindigheid is uitstrekt met bergen die de natuur extra pracht en praal verschaffen.

Lente of niet, houdt Koerdistan van picknicken. Ik weet niet of dat ook voor Iraanse koerden geldt, maar Irakese koerden willen niets liever dan picknicken met vrienden en familie. Iedere vrijdag, iedere feestdag zie je ’s middags rond een uur of twee een lange rij van de auto’s die de stad uitvluchten opzoek naar een plekje op de heuvels, aan de voet van de bergen, aan een meer of gewoon aan de bosrand langs de weg. Er worden van alles en nog wat meegenomen, maar zeker eten, drinken en waterpijp en zelfs stoelen en een picknicktafel.


Ik hoorde dat wat men in Erbil als drank meeneemt verschilt nogal van wat de moderne bewoners van Suleymania meenemen. In Erbil houdt men het bij Coca cola en home-made sapjes en in Suleymania wordt flink bier, Ouzo en Raki gezopen, daarna gaan ze weer stoer achter de stuur zitten en ze rijden zingend naar huis met als gevolg veel auto-ongelukken onderweg en dat komt zeker niet door het zingen!


Picknicken is niet de enige wat koerden doen bij het mooi weer. Veel koerden vieren hun bruiloft buiten in de natuur. Ik vraag me af hoeveel feesten de geheimzinnige bergen er getuigen van zijn geweest en of ze in staat zijn te zeggen welke wel of niet stand houdt. Er wordt beweerd dat vooral de arme families hun feesten tussen de natuur vieren, maar niet iedereen is er mee eens. Het maakt me weinig uit wie dat doet, ik weet alleen dat het niets bijzonderder is dan het vieren van , voor velen, de mooiste dag van hun leven tussen een zee van groen en aan de voeten van een hoop kracht. Ik hoop dat er vooral de geliefden zijn die hun verbondenheid met de natuur delen en niet de gedwongen paren.




Suleymania is altijd een graad of zeven/acht koeler dan Erbil. Hoe meer we van Erbil afstand nemen, hoe kouder het weer wordt. Een kopje zwarte sterke thee smaakt dan altijd lekkerder bij koud weer. We stoppen bij een leuk café onderweg waar de Koerdische muziek op z’n hardst door de bergen echoot. Voordat ik aan mijn thee begin wordt ik betoverd door de schoonheid van de natuur.





Ik hou van bergen, alle bergen en ik hou veel van de bergen in Koerdistan. Ze geven mij kracht, hoop, vreugde en gek genoeg veel rust. Ik kan er uren lang naar kijken zonder er moe van te worden.

Ik wikkel mijn sjaal om me heen, neem een slok van mijn inmiddels lauwe mierzoete thee en slik mijn uit genot en geluk ontstane brok in. Voor even wens Ik dat ze me konden vergeten en hier achter laten. Als ik verander zou mogen worden in natuur, zou ik een berg willen zijn gelegen aan een wijde meer.