Voetnoot: NL en Ik

Zo nu en dan schrijf ik hier korte sketches over mijn leven in Nederland. 
Wees welkom om ze te becommentariëren. 


***
Ik kies om mijn boeken, kleren, schoenen en cadeaus, vooral mijn boeken bij de winkels te halen en niet online te bestellen. Mijn hart doet pijn elke keer als een boekwinkel dicht gaat.


***
Ik vind mezelf best een social mens, maar vroeger dacht men er anders over:
In mijn kindertijd zei mijn moeder steeds: Kom er gezellig bijzitten als er bezoek is, zit niet de hele tijd in die boeken. Je zit alleen maar te lezen.
In mijn studententijd zei mijn moeder: Kom er gezellig bij zitten als er bezoek is, zit niet de hele tijd naar tv te kijken. Je kijkt alleen maar TV.
in mijn volwassentijd is mijn moeder niet hier bij me, maar ik hoor haar wel zeggen: kom er gezellig bijzitten als er bezoek is, zit niet de hele tijd in je iphone. Je bent alsmaar met je iphone bezig. 😊😁😉Heb het best gehad met zeurpieten over het gebruik van mobiele telefoons.

***
Als hij vertelt dat zijn vrouw Iraans is, vertellen opeens buitenlanders openhartig over zichzelf, alsof hij dichterbij komt. alsof hij hen, via zijn liefde voor zijn vrouw, beter begrijpt. 

***
Ik ben op 10 tir (Iraanse kalender) jarig. Deze dag valt op 1 juli, tenzij het een schrikkeljaar is, dan valt het op 30 juni. Dit jaar (geen schrikkeljaar) was ik dus op 1 juli jarig. Het was een mooie ontspannende dag. Ik werd overladen met warme lieve felicitaties via post, telefoon en online, onder andere van sommige van jullie hier. Tot zo ver niets aan de hand en mij hoor je ook niet klagen over de felicitaties en cadeautjes☺️.Totdat ik voor de zoveelste keer hoor: Ben je nou echt op 1 juli geboren? Of is die verzonnen, net als bij de Marokkanen en Turken? Op zo'n moment zet ik mijn mooiste glimlach op, om te zorgen dat mijn reactie niet als een lompe knorrige repliek wordt ervaren die hen een somber gevoel bezorgt, en begin ik met een geschiedenisles op mijn verjaardag:

Vroeger was in het Midden-Oosten, en naar alle waarschijnlijkheid in andere delen van de wereld, de geboortedatum niet het belangrijkste bij de geboorte van een kind. De gemeenschappen waren klein. Meeste mensen kenden elkaar. Reizen was niet voor iedereen mogelijk. Wat wel belangrijk was, was het jaar, de plek van de geboorte en wie de vader van het kind was. Familie, familienaam/ familie-reputatie, vormde de fundering van een geboorte. Dus als ik in die tijd geboren was, zou ik "Nafiss Reza Esfahani" heten: Nafiss dochter van Reza uit Isfahan. Zo ging het ook waarschijnlijk in Marokko of Turkije van die tijd. Toen de eerste generatie gastarbeiders hun entree hebben gemaakt in Nederland heeft de Nederlandse regering, als een geboortedag ontbrak, willekeurig 1 juli geregistreerd als de geboortedag. Het gaat dus niet om alle Marokkanen en Turken (en Iraniërs, Afghanen, Irakezen, Egyptenaren etcetera), maar alleen de oude generatie van die landen. O ja, en ik ben dus echt op 1 juli jarig☺️☺️☺️

***
Bij het sollicitatiegesprek nemen ze bewonderenswaardig haar CV door. Haar antwoord op de vraag waarom ze notaris wilde worden, bevredigt de selectiecommissie. We zouden je graag onmiddellijk aannemen, zegt de directeur. Hij pauzeert even. Ze hoort een 'maar' aankomen. Hij schraapt zijn keel twee keer. 'Onze klanten zijn voornamelijk mensen met grote vermogen. We verliezen hun vertrouwen als een van onze werknemers van uw afkomst is. U begrijpt ...' De rest hoort ze niet. 

***
Ben jij wel eens naar zo'n netwerkborrel geweest waar iedereen in eigen kringetje het vooral heeft over kinderen, vakanties en demente ouders en heel soms spreekt iemand, onderweg naar de bar, je aan en vraagt waar je vandaan komt, hoe lang je in Nederland woont, of je heimwee hebt en ooit terug gaat naar je geboorteplaats en als de klap op de vuurpijl, zegt dat je toch echt goed Nederlands spreekt en eigenlijk heel Nederlands eruit ziet en als je reageert met 'goh, waar kom jij vandaan, heb je ook heimwee en ga je ooit terug naar je geboorteplaats (Hoorn, Bisselt of Oosthem)', dan kijkt die persoon jou vreemd aan en zich excuseert dat ie daar in het verste hoekje iemand moet gaan begroeten?

***

Hij belde net met de vraag of ik Nafiss Nia kende. ik zei dat ben ik. Hij vroeg of ik het zeker wist, want ik spreek goed Nederlands. ik lachte en zei dat ik zeker weet dat ik Nafiss Nia ben. Hij vroeg of ik ervaring heb met het voordragen in het Nederlands. Hij had namelijk van een Iraniër gehoord dat ik mooi voordraag, maar hij wist niet zeker of ik het mooi in het Nederlands of Perzisch deed. Ik legde uit dat ik in beide talen kan voordragen. Hij antwoordde dat het hem spijt want hij verstaat geen Perzisch dus een voordracht in het Perzisch gaat niet, tenzij ik zelf voor een tolk zorg. ik herhaalde dat ik ook in het Nederlands kan voordragen, waarop hij zei dat het mooi is dat ik mijn best doe, maar hij gaat toch verder zoeken! 

***

Ik kom op een verjaardagsfeest een dame tegen die beweert me ergens van te kennen. Na gissen en raden komen we er achter dat ze mijn stukken op de Correspondent heeft gelezen en ze herkende me van mijn foto. 'Erg leerzaam vond ik je do's en don'ts in het behandelen van vluchtelingen,' zegt ze vrolijk. Ik knik ja van 'graag gedaan' en glimlach. Er valt een stilte. Ze kijkt me doordringend aan, wikkend en wegend. Ik voel het aan komen. Ze kijkt om zich heen en fluistert op een samenzweerderige toon: 'Ik weet dat ik het eigenlijk niet mag vragen, maar waarom ben je eigenlijk gevlucht?' 

***

Ik snap alleen niet waarom de kameleon een slechte reputatie heeft? Hij is toch het meest geïntegreerde dier? 

***

Vanmiddag stond ik met de flyers van Dance Iranian Style in mijn hand naast mijn fiets en hield me schuil onder een afdakje. Een man rende richting mij en ging naast me staan. Zijn paraplu leek meer op een gekreukelde doek dan een paraplu. Hij zag de flyers in mijn hand en riep verbaasd: wat toevallig! Ik heb vanochtend om dit project gestemd. Ik keek hem perplex aan. Hij lachte: Ik werk bij ING. Ik stem altijd op een project bij Kunst & Cultuur. Vanochtend kwam ik zoekend bij dit project aan en ik heb er gelijk op gestemd. Een prachtig verhaal. Erg mooi, is het jouw film? Ik heb hem in 2 minuten het hele achtergrondverhaal van DIS verteld en hoe we bij ING Goededoelenfonds terecht gekomen zijn.

Hij nam een van de flyers, stopte die zorgvuldig in zijn aktetas en zei dat hij hem morgen bij het koffiezetapparaat zal ophangen, zodat de collega’s hem ook kunnen zien. “Jullie kunnen best nog wat stemmen gebruiken,’zei hij. Ik was bang om te vragen hoe we staan wat het aantal stemmen betreft. Maar het is vandaag de eerste stemdag en ik heb er nog veel hoop en vertrouwen in.

We hebben nog even gepraat over het maken van films en vooral onafhankelijke films in Nederland en dat er nu weinig fondsen zijn voor dit soort films, maar wie niet waagt, wie niet wint.


Hij ging weg en ik was vergeten zijn naam te vragen om hem straks netjes per mail te bedanken. Maar beste ING man, wie je ook bent. Jij hebt met je mooie ontroerende actie en je aardige woorden deze regenachtige dag omgetoverd in een wolkenloze dag met een schitterende zon hoog in de lucht. Bedankt!


***
'Waar kom je vandaan?' 'Amsterdam.' 'Nee, oorspronkelijk.' 'Iran.'O, Iran! Je moet erg blij zijn dat je in een vrij land woont waar je niet meer hoeft te vechten tegen ongelijkheid,' zei ze.  Ik keek haar aan. Ze ging door. 'Ik kan me voorstellen dat de vrijheid van hier soms te veel voor je wordt, want je bent het niet gewend .' Ik wilde iets zeggen, maar ze was me voor. 'Je moet wel zo snel mogelijk onze taal leren want het is niet beleefd om iemand aan te kijken zonder iets terug te zeggen.'

***

Vandaag heb ik er een nieuwe nationaliteit bij gekregen.

Met hem heb ik alleen telefonisch en via mail contact gehad tot vandaag. Als hij mijn kantoor binnenstapt kijkt hij zoekend rond en schudt mijn uitgestrekte hand aarzelend. Ik zeg dat ik Nafiss Nia ben. Zijn verbazing neemt toe. ‘Ik hoorde aan de telefoon helemaal niet dat u van allochtone afkomst bent,’ zegt hij.



***
'Ben je niet bang dat je vrienden je niet meer leuk vinden als je je mening uit over racisme, zwarte piet of discriminatie?' vroeg mijn Koerdische kapster vandaag. 'Nee, niet meer,' zei ik. 'Als mijn vrienden het erg vinden dat ik mijn menig uit over racisme in Nederland, dan zijn ze mijn vrienden niet en leuk hoeven ze me ook helemaal niet te vinden.'

***
Ze vraagt nooit hoe het met mij gaat. Maar als ze een luisterend oor nodig heeft, belt ze mij. Ze zit nog niet eens en ze begint over hoe slecht ze het allemaal heeft. De familie deugt niet, de vrienden deugen niet en ze doet zo veel voor anderen en toch is iedereen ondankbaar en vol verwachting. Als je tussen de klachtenstorm even een gaatje vindt om iets over je zelf te vertellen, staat ze gelijk op en zegt dat ze moet werken en geen tijd meer heeft.
Meestal heeft ze ook geen portemonnee bij zich, vergeten of verloren en als ze het wel mee heeft, kondigt ze meteen aan dat ze alleen geld voor haar eigen koffie heeft en nog een tientje waar ze twee weken van moet leven! Een traktatie weigert ze nooit en ze is zo attent je eraan te herinneren dat je je koffie niet moet vergeten te betalen, als je toevallig eerder weg moet.

***

Ik heb het een beetje gehad om de hele tijd het hebben over ‘wij’, ‘zij’, ‘jullie’ en ‘wij’. Mijn Nederlandse vrienden verkeren in een houding van het totale stilzwijgen en verveeld voor zich uit staren, als iemand op een feest of bijeenkomst, maar een kritisch woord over Nederland en Nederlanders zegt. Ze nemen zelf wel keihard alle andere nationaliteiten te grazen en als je iets terug zegt, krijg je snel de reactie van; doe niet zo defensief, ik heb het niet over jou, hoor.

***
Volgens mij bloggen, moet je in Iran, China of Amerika doen, waar iedereen zijn mening wel onder je bericht plaatst, niet zo correct of stiekem doet en bereid is een mooie discussie te volgen en er aan mee te doen. Bloggen in Nederland is een beetje suf. Uit de statistieken zie ik dat honderden mijn blog lezen, maar waarom geeft men zijn mening niet?  en ik vis niet naar complimenten hoor, hoewel die ook welkom zijn. Een reactie kan ook opbouwende kritiek zijn, een aanvulling, een toevoeging, voortbouwen op een discussie of een blijk van waardering.

***

‘Er zijn veel te veel dichters in Nederland en het aantal neemt alleen maar toe,’ zegt ze.
‘Dat is prachtig,’zeg ik. ‘Wat een rijkdom.’
‘Het verre van. Het is helemaal niet goed. Dat betekent een overvloed aan dichters en dat kunnen we niet aan.’ Het is haar reactie op mijn opmerking dat anders dan vroeger niet regelmatig optredens heb. Ik denk even dat ze een grapje maakt, maar ze is doodserieus. ‘En wat raad jij aan?’ vraag ik. Ik weet even niet wat ik moet zeggen, vandaar deze onnozele vraag.
‘Zorg dat je volgende bundel bij een grote uitgeverij uitkomt,’zegt ze. ‘Dan is de kans groot dat je vaker wordt uitgenodigd.’
‘Dus het heeft niet echt te maken met de grote hoeveelheid van de huidige dichters, wel bij wie je uitkomt, toch?’ vraag ik.
Na een vage ja, valt een lange stilte. ‘Dat vind ik jammer,’zeg ik. ‘De grote uitgevers genieten van veel promoties door hun zelf en de media. Het zijn de kleine uitgevers die extra steun in de rug nodig hebben.’
‘Ja, dat zou je denken, maar zo werkt het niet,’zegt ze enigszins geïrriteerd. Ze noemt een bekende schrijver die, nadat hij gekozen heeft voor een kleine uitgeverij, zelden tot nooit wordt uitgenodigd.
‘Wat erg,’ roep ik en dat meen ik ook. ‘Het spijt me, ik kan weinig voor je doen,’zegt ze. ‘ Je werk is goed. Zorg alleen dat je volgende keer bij een bekende uitgeverij terecht komt,’zegt ze en ze hangt op.

***
De fiets in Utrecht is gisterenavond gestolen. De fiets in Amsterdam is onbruikbaar omdat de sleutel vanochtend in het slot is gebroken. Fietsenmaker, politie en brandweer helpen niet omdat ze slechte ervaring hebben met helpen van mensen! Hun unanieme advies: zoek een fietsendief die je helpt met doorknippen van de kettingslot. Ben je een fietsendief of ken je er één? Neem contact me op. Ik ben echt discreet. 

***
‘Neem ook je boekjes mee,’ zegt ze aan de telefoon nadat ze me uitnodigt voor een optreden. ‘Je bedoelt mijn bundels?’ mompel ik zachtjes. Ze hoort het niet of ze wilt het niet horen. 
Mensen! Een dichtbundel waar je soms vier vijf jaar aan werkt, hoe dun het ook is, noem je geen boekje! Een korte film die je met bloed zweet en tranen voor elkaar krijgt, is geen filmpje en een evenement waar je twee maanden keihard aan werkt, is ook geen dingetje. 

***

Vandaag meegelopen met de afgewezen ongedocumenteerde asielzoekers. Vanaf  de Dam en via een lange route naar het Leidseplein. Mijn haren gingen overeind staan als men zong: No border, no nation. Stop deportation. Op het Waterloplein riep een van de straatverkopers de demonstranten achterna:  Ik wil niet dat mijn belastinggeld aan zulke mensen wordt besteed. Ik keek haar recht aan. 'What do you want?' zei ze tegen mij. 'Ik wil dat mijn belastinggeld aan zulke mensen wordt besteed,'zei ik en liep weg. Ik heb het niet laten zien, maar de brok in mijn keel heb ik met moeite weggeslikt en riep verder: Geen man geen vrouw.Geen mens is illegaal! en tegelijkertijd vroeg me af waar mijn vrienden zijn! de dichters, schrijvers, filmmakers, journalisten...

***
'Lang geleden, hè?' zeg ik. 'Nou, zo lang is het ook niet hoor. We hebben elkaar nog twee jaar geleden op het nieuwjaarsborrel van ... gesproken,' zegt hij. Hij maakt een grapje, denk ik en ik lach. Hij kijkt me doodserius aan. 'Ik heb het momenteel druk, helaas geen tijd voor de gezelligheid.' en ik weiger om terug te zeggen dat ik het ook vreselijk druk heb. Het is geen wedstrijd, denk ik. Ik glimlach alleen en zoek tussen de menigte een weg naar de tuin. Een vriendelijke groet is kennelijk niet aan hem besteed.

***
Gisteren gehoord, vandaag geleerd: 'Juiste beslissingen berusten op ervaring, ervaring berust op onjuiste beslissingen.' Ik word steeds harder op het zakelijke gebied en dat vind ik erg jammer. Jammer dat men verkeerd gebruik maakt van je positieve houding, vertrouwen en enthousiasme. I'm getting tough by the minute!

***

Hij/zij is een bekende Nederlandse dichter. Tijdens een van mijn recente optredens kwam hij/zij naar me toe en hij/zij feliciteerde me met mijn voordracht en gedichten. Hij/zij wilde meer van me lezen, dus ik stuurde hem/haar het manuscript van mijn nieuwe bundel toe. Hij/zij zette later zijn/haar mening over mijn gedichten op papier en die kreeg ik per post. Ik was erg blij met wat hij/zij schreef: ‘ Een prachtige bundel. Ik heb ervan genoten. Vol onvergetelijke beelden, diep melancholisch en soms erg geestig. …
Ik kreeg later een e-mail van hem/haar dat ik deze woorden absoluut niet mag gebruiken op de omslag van mijn bundel. En ik vraag me af: Was hij/zij toen niet oprecht of is hij/zij nu bang? En waar om?

***
Hee, ben jij de dichter die hier poëziecursus geeft? Ja, zeg ik. Hij lacht en kijkt me onderzoekend aan. Ik heb je gedichten gelezen. Leuk!, zeg ik. Waar heb je ze gelezen? (ik wilde doorgaan met mijn vraag van: hoe kwam je aan mijn gedichten), maar hij onderbreekt me. Op de wc, zegt hij. Het gezelschap ligt in een deuk. Iemand roept: hij is tenminste eerlijk! Maar mijn verbazing komt vooral door de herkenning en geen miskenning. Ik lees zelf veel op de wc. Hij straalt van de aandacht. Deze keer zonder me aan te kijken zegt hij: want daar is mijn ruststee, of wat was het? O, ja Hoopstee! Grappige gedachte om wc als je hoopstee te zien. Maar alles kan! En opeens zie ik mijn nieuwe bundel op iedere wc in de wereld.
Not bad, not bad at all! 

***
Ik ben geen wereldverbeteraar en geen genezer. Ik ben slechts een verteller. Ik vertel verhalen door/met beelden en woorden. Maar soms wou ik dat ik een wetenschapper was. Ik wou dat ik een medicijn kon bedenken voor de ziekte die Nederland kleinzielig en beperkt houdt, het hokjessysteem!
Vandaag kreeg ik dit bericht van het hoofddocumentaire van een omroep:

Beste Nafis,
Ik heb naar je film gekeken. Ik vond het mooi en ontroerend en daarom vind ik het ook lastig je te moeten melden dat de film niet geschikt is voor uitzending bij ons.


En ik vroeg me af waarom hij niet voor zijn mening/smaak opkwam, als hij de film toch mooi vond, waarom nam hij geen risico? Waarom blijft hij in zijn hokje? Regels zijn er toch om gebroken te worden!

***
‘Zou je terug naar huis willen, als Iran een democratisch land wordt?’ vraagt hij. In zijn blik schittert een hoopvolle verwachting. Ik weet dat ik hem ga teleurstellen. Maar op de weegschaal der leven ligt zijn hoop op de ene schaal en mijn wanhoop op de andere. ‘Nee, ik ga niet terug, wat er ook gebeurt,’zeg ik. De gloed is weg. Zijn interesse ook. In zijn ogen ben ik niet meer de exotische ballinge die met heimwee naar huis in slaap valt en met heimwee naar huis ontwaakt. 

***
Ze belde om te zeggen dat ze van mijn documentaire A,B,C,… genoot. Dat ze de beelden mooi vond en de gedichten geweldig. Dat ze bewondering heeft voor mijn dichterlijke kracht in de Nederlandse taal. Ik luisterde aandachtig. Wilde haar niet onderbreken. 
Toen zei ze : Ben je er nog? ja, zei ik. Sorry, ik liet me gaan, had niet in de gaten dat je misschien sommige woorden niet begrijpt, zei ze. 

1 opmerking:

Anoniem zei

Lekker terug naar je eigen land dan kan je daar je mening uiten daar hebben ze het harder nodig dan hier

Dus Doegggg weer eentje minder ;)